wtorek, 9 czerwca 2020

Dlaczego Murzyn obraża?

Szczerze mówiąc, nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że słowo "murzyn" jest obraźliwe. Zawsze dla mnie oznaczało człowieka rasy czarnej . Jak się okazuje, debata na temat przestarzałości tego słowa trwa w najlepsze i przywędrowała z USA.



Czytam oto w Newsweeku, że biuro statystyczne wymieniło słowo "negro", na "black". Słowo "negro", używane było w statystykach przez ostatnie 100 lat, ale statystyki były podstawą segregacji rasowej w tym kraju. Problem mam jednak taki, że słowo "negro", istaniało w języku polskim pod postacią "negr", a pojęcie rasa negroidalna jest chyba nadal pojęciem słownikowym. Samo negr – określane jest w słownikach jako pogardliwe. Było takim odkąd pamiętam. Ale – Zniekształcenie tego słowa – nigga – tłumaczy się jako "czarnuch", nie Murzyn, słowo czarnuch jest bez wątpienia słowem nacechowanym negatywnie.
Zdaniem Bralczyka i Miodka słowo "Murzyn" jako takie nie jest obraźliwe. Wprawdzie profesorowie z UW, tworzący coś takiego jak "poradnik antydyskryminacyjny" – wzięli pod uwagę, że czarnoskórzy Polacy uważają że dla nich to słowo jest obelżywe. Ale jak się przyjrzeć sprawie i ich argumentacji – obraża ich jednak w konkretnych kontekstach, bo przecież są, jak argumentował Mamadou Diouf, założyciel fundacji Afryka Inaczej powiedzonka: "sto lat za Murzynami" i "robić za Murzyna",  – na tej samej podstawie można uznać że słowo "Żyd" również jest obraźliwe ("żydzić","ale z ciebie Żyd"), a nawet Polak – bo np. w takiej Francji określeniem na pijanego w sztok faceta jest "pijany jak Polak", a w USA "głupi jak Polak", mówi się na kogoś pozbawionego rozsądku.
Rodzi się pytanie jak nie Murzyn to co? Neologizmy – Afroamerykanin, Afrykanin, nie obejmują szerszego kontekstu ludzi o czarnym kolorze skóry, poza tym Afrykanin nie musi być czarny. Ano jest jeszcze Czarnoskóry. Ale Brian Scott – dziennikarz z RMFu w wywiadzie dla GW stwierdził, że obrażają go po kolei słowa: Murzyn, czarnoskóry i czarny... Szach Mat, kolor skóry zaczyna być tematem tabu.

Przy okazji dziękuję Lechowi za etymologię słowa "Murzyn" - Maur - Maurzyn - Murzyn.

27 komentarzy:

  1. Chciałem wstawić to samo zdjęcie, ale się rozmyśliłem :D

    Aż mnie zszokowało, że możemy mieć podobne zdanie na ten sam temat ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mnie też bo nawet podobnych argumentów ożyliśmy.

      Usuń
    2. Skasuję swój post. Nie ma sensu się dublować...

      Usuń
  2. Rodzi się pytanie - jak nie Murzyn to KTO? BAMBO!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Podałem opcje, ale ponoć też źle...

      Usuń
    2. Skoro operuje się określeniem "blada twarz"to czemu nie mówić "czarna [żółta, czerwona itp] twarz"???
      Ludzie lubią robić z igły widły albo dzielić włos na czworo, byle pokazać swoje "ja".

      Usuń
    3. Nie no bez jaj, określeniem "blada twarz" operowali tylko Indianie i bohaterowie powieści Karola Maya...

      Usuń
    4. A czemu bez jaj :) :) :)
      przecież z tej ta poprawności politycznej
      wychodzą "jaja jak berety" :)

      Usuń
  3. Całe życie mówiłam Murzyn, Eskimos...nie przyjęło się jakoś u mnie Afroamerykanin ani Inuita...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Afroamerykanin jest pojęciem zawężonym jednak.

      Usuń
    2. "Afroamerykanin w Ameryce zastąpił Murzyna jako słowo poprawniejsze politycznie. Z tych samych powodów Cyganów u nas zastąpili Romowie" - to ze Słownika języka polskiego PWN...

      Usuń
  4. czegóż to człowiek nie wymyśli, by poczuć się obrażonym przez drugiego człowieka i mieć pretekst, by dać mu w mordę, niewulgarną bynajmniej, jak twierdzi swoją mordą niejaki/a?/ Plugawy Krystyn...
    p.jzns :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No cóż... Zawsze można i tak:

      https://www.youtube.com/watch?v=PEoobJEi73E

      Usuń
  5. Murzyn?
    -od wieku czternastego człowiek należący do rasy czarnej.Książkowe zapożyczenie(dla potrzeb przekładu Biblii)ze staroczeskiego "murin"/"murenin".To samo co przejęte z łac.Maurus,Maur północnoafrykański Murzyn.Słownik etym. W.Borysia.To do wcześniejszej wzmianki o "maurzynie".
    Pierwsze tłumaczenia "Otella"na j.polski były bezimienne z języka francuskiego,bądź niemieckiego(koniec wieku siedemnastego),a nie angielskiego.L.Osiński(1801)przetłumaczył interpretację Jeana-Francisa Ducisa(1792).Murzyn-Maur?"Polska recepcja tragedii Otello..."rozprawa doktorska Lidii Mielczarek w necie.The Tragedy of Othello,the Moor of Venice.
    Otello.(Fresk) w małym włoskim miasteczku Bassano(na północ od Wenecji),a tam przy rynku była apteka nazywana "The Moor"ze względu na głowę Maura,a inną aptekę prowadził człowiek nazwiskiem Giovanni Otello(pewnie to on uwiódł Desdemonę przy pomocy lekarstw)-wg art.Rogera Prior(2008)"Shakes Peare s visit to Italy"."Journal of anglo-italian Studies)
    Afrowschodnioeuropejczyk Mazumba Puszkinowicz.

    OdpowiedzUsuń
  6. Idą droga dwaj mężczyźni,rożni ich tylko kolor skóry.
    Ktoś zawoła do jednego-hej ,człowieku.Do drugiego-hej,Murzynie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jak zawoła hej człowieku, obejrzą się obaj, prawda?

      Usuń
    2. Ale dlaczego w takim razie wołać hej,Murzynie?

      Dlaczego Murzyn obraża? Na to pytanie można odpowiedzieć tylko osoba,której to dotyczy.

      Nie wiesz może kiedy Wydawnictwo IX te "zielone żabki"Cthulhu wydaje?

      Usuń
    3. Nie wiem, wołał bym po imieniu, natomiast zawołanie "hej czarny", faktycznie byłoby obraźliwe moim zdaniem.

      Nie dajmy się zwariować - trzeba sprawę przemyśleć samodzielnie, a nie ulegać politpoprawnym histeriom. Nie każdego murzyna słowo murzyn obraża.
      No więc widzisz, argumentem jest zbitka słowna i kontekst, a nie samo słowo, więc to żaden argument. Argument, że obraża, bo utarły się jakieś powiedzonka typu "Sto lat za murzynami" jest mylne - zawsze można powiedzieć sto lat za Afrykańczykami i wyjdzie na to samo. Poza tym - ja nawet nie jestem zwolennikiem nazywania konkretnej osoby Murzynem - bo rzadko taka sytuacja jest wymagana - ale w ogólnej nomenklaturze - "Murzyni mieszkają w Afryce" - nie widzę nawet możliwości zamiany tego słowa na inne. Poza tym czy w takim wypadku należy przepytać wszystkich afrykańskich Murzynów, czy obraża ich to słowo? Na pytanie opisowe "kogo widzisz na zdjęciu?" - pierwsze co mi przychodzi na myśl to młoda Murzynka. Nie wiem czy ona jest Afrykanką, Afroamerykanką, określenia czarna jest dla mnie nieeleganckie i niedookreślone. Mogę jeszcze powiedzieć czarnoskórą dziewczynkę.
      Zauważ jeszcze jedną rzecz - Nazwa Murzyn nie pochodzi od koloru skóry - tylko od etnosu. Coś jak Słowianie.


      Niedługo, robi się okładka i w końcu formalności z prawem autorskim doszły do końca. A widziałaś serię Niesamowitników? Nie wiem gdzie to przyjdzie utykać...

      Usuń
  7. Na pytanie opisowe "kogo widzisz na zdjęciu?-młoda Murzynka
    A gdyby to była biała to być pomyślał -młoda kobieta.

    Czy mówimy -biali mieszkają w Europie?Nie !
    Wymieniamy ludzie ze względu nakraj pochodzenia.

    To znaczy jeszcze trochę trzeba poczekać.Będę zamawiała teraz "Sny Umarłych" i myślałam,ze hurtem zakupy zrobię.
    Niesamowitnicy! Sama okładeczka nie daje wyboru.Trzeba kupić.
    Na temat miejsca na książki to ja już raczej zamilczę.
    Ale damy radę ;)
    Z Vespera do mnie chyba jutro paczka przyjdzie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zastanów się nad taką kwestią - gdybyś zapytała się o takie zdjęcie zrobione w afrykańskiej wiosce jej mieszkańców o stojącą tam białą dziewczynkę - cechą charakterystyczną dla nich byłby jej kolor skóry - i na to by zwrócili uwagę. Tu kolor skóry jest też istotny w zestawieniu z napisem na transparencie.
      W ogóle nie wiem czy nie ulegasz pewnej narracji - wedle której sama barwa skóry może być czymś piętnującym - o czym lepiej nie mówić. Całkiem niepotrzebnie - nie jest garbata, nie jest kulawa, nie ma zeza - jest czarnoskóra.

      Idąc dalej - zależy przecież co chcesz przekazać.
      Możemy powiedzieć np. że w Europie przeważa ludność biała, (bądź że przeważała np. XIX wieku - bo teraz to nawet nie wiem) - jeżeli chcesz mówić o rozmieszczeniu ludności na różnych kontynentach - powiesz więc w uproszczeniu - w Europie mieszkali biali, w Ameryce Czerwonoskórzy, w Afryce Murzyni, czy tam czarni (mnie jednak ten wyraz wydaje się bardziej negatywny).

      No ja w Empiku byłem... na razie trawię to co przyniosłem. :) Ale pewnie jesteś ciekawa? :D

      Usuń
    2. Barwa skóry nie jest niczym piętnującym. Chociaż przez niektórych kolor skóry wpływa na postrzeganie danego człowieka.
      Dla mnie nie ma znaczenia kolor skóry człowieka,jego orientacja seksualna,wyznawana religia.
      Dla mnie ważne jest ludzkie człowieczeństwo.

      Przykład
      Kobieta,czarna,urodzona w Polsce.Ona jest Polką prawda.Czy jest wskazane mówienie o niej Murzynka?

      No pewnie,że jestem ciekawa.Nie bądx taki uchyl rąbka tajemnicy ;)

      Usuń
    3. w Bassano mieszkała Włoszka Amelia Lantier ukryta w Sonetach jako Dark Lady,wołali za nią Afrykanka...cudo.

      Usuń
    4. No bo nie ma znaczenia.

      Ale przecież nie musi uważać się również za Polkę. Może tylko mieszkać w Polsce i się nie utożsamiać z Polakami - tylko z krajem swoich przodków. Miałem takiego znajomego - Serba, starał się o obywatelstwo polskie, ze względów ekonomicznych, do siebie nie mógł wracać ze względów politycznych - był serbskim nacjonalistą w coś tam zamieszanym i gdybyś nazwała go Polakiem - pomimo że mówił dobrze po polsku, mieszkał w Polsce i miał (koniec końców) obywatelstwo - nie zaskarbiłabyś tym jego sympatii, skromnie mówiąc. Tak samo jego dzieci urodzone w Polsce. :D

      W swoim czasie. :)

      Usuń
    5. ja bym powiedział "fajna Czekoladka" i mi co poniektóre panie zarzucą seksizm, ale najpierw upewnię się ile ma lat, czy jest "barely legal", bo mnie pomówią o coś gorszego :)

      Usuń
  8. Patrzę na przygłupę umalowaną na czarno i przypomina mi sie Szwejk i jego "Niech żyje cesarsko-królewski kretynizm!".
    A potem, zawstydzony biorę się dom uwspółcześniania tego obrzydłego rasisty Tuwima:

    Afroafrykanin Bambo w Afryce mieszka.
    Białą inaczej skórę ma ten nasz koleżka.
    Uczy się pilnie przez całe ranki
    ze swej afroafrykańskiej pierwszej czytanki.
    A gdy do domu ze szkoły wraca,
    nie psoci, nie figluje - to jego praca...
    Aż mama krzyczy: - Bambo, łobuzie!
    A Bambo białą inaczej wydyma buzię...
    Mama mu mówi: - Idź do kąpieli...
    A on się boi, że się... zrobi na czarno...
    Lecz mama kocha swojego synka,
    bo dobry chłopak z tego Afroafrykaninka.
    Szkoda, że Bambmo, biały inaczej, wesoły,
    nie chodzi zamiast nas do tej szkoły...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Przepraszam za "literówki" i opuszczemia...
      ...Mama czarnego daje mu mleka,
      on małpim susem w dżunglę ucieka...
      W szkole uczono go lata całe:
      Czarne - nie czarne... A białe?... - BIAŁE!!!

      - Takie przemalowane na MURZYNÓW - półgłówki nolens volens utwierdzają swą głupotą rasizm...

      Usuń
  9. R.Zarębski"Nazwy czarnoskórych mieszkańców Afryki w dawnych przekładach Nowego Testamentu".
    Czy to nie z miasta Sochaczew pochodzi słynny farbowany "murzyn",który w tłumie Polaków wyczuwa agresywne oddechy rasistowskie?
    Wspierajmy doktora Bawera Aondo-Akaa...

    OdpowiedzUsuń